Home   AlexanderConcept   Ervaringen   Praktisch   OverOns   FAQ   Diversen   Contact 

Psycho Neuro Endocrino Immunologie

Hormonale Systeem Interactie
Humeur Emotie Stress

De hormoonproducerende (endocriene) klieren: schildklier en bijschildklier, alvleesklier, bijnieren, geslachtsklieren (eierstokken, testikels) -onder supervisie van de hypofyse-, produceren samen rond de tweehonderd hormonen. Deze staan allemaal met elkaar in verbinding en communiceren onderling voortdurend met elkaar (interactie). In samenwerking met het zenuwstelsel beheerst het hormonale systeem c.q. endocriene stelsel de activiteit van alle organen en systemen in ons lichaam. Uit meerdere onderzoeksbevindingen komt naar voren dat activiteiten in bepaalde hypothalamusgebieden ook samen blijken te hangen met de fysiologische aspecten van stress en emoties, emotionele gevoelens en gedrag. Uit verschillend onderzoek komt naar voren dat er bepaalde centra te onderscheiden zijn voor lust- en onlust gevoelens, agressief gedrag en vlucht- en vecht gedrag (flight or fight).

Bij met name sterke emoties waaronder angst, woede en opwinding, verandert het fysiologische functioneren. Dit veranderde lichamelijke functioneren wordt voornamelijk veroorzaakt door het sympathische zenuwstelsel en het hormoonstelsel. De veranderingen betreffen onder meer:

  • hartfrequentie
  • bloeddruk
  • bloedverdeling door het lichaam (rood of bleek zien)
  • pupilgrootte
  • huilen (traanproductie)
  • zweetklieractiviteit
  • maagsapproductie
  • waakzaamheid, alertheid

Deze fysiologische veranderingen vinden spontaan c.q. uit zichzelf plaats, hetgeen autonome reactie wordt genoemd.
 

Stress Hormonen Actie

De stressreactie, de vlucht of vechtrespons treedt ook in werking bij situaties als:

  • angst
  • kou
  • woede
  • lichamelijke inspanning
  • onthouding van slaap

Het lichaam bereidt zich in deze situaties voor op snelle actie (fight of flight). In dit proces spelen de bijnieren een cruciale rol; deze geven adrenaline af. De hypofyse geeft door een verhoogde ACTH afgifte cortisol af. Dit heeft tot gevolg dat:

  • het hart sneller gaat kloppen
  • er glucose in het bloed komt
  • de haarvaten in de spieren zich meer openen
  • het niveau van waakzaamheid In de hersenen verhoogt

Deze fysiologische reactie, waarbij het organisme in staat van paraatheid wordt gebracht, is een functionele en adequate manier om te overleven, te vluchten bij bedreigende, emotionerende of stressopwekkende situaties. In de wereld van vandaag is deze reactie echter zelden nodig, behalve dan incidenteel bij traumatische stress of bedreigende noodsituaties.

Met name de werking van stress op het fysiologische functioneren is een centraal punt van aandacht in studies en onderzoek. Indien een toestand van stress namelijk over langere periodes blijft bestaan (terwijl het geactiveerde mechanisme voor bv. vlucht of vechtreactie niet wezenlijk noodzakelijk is), kan dit tot problemen leiden, voornamelijk tot allerlei uitputtingsverschijnselen. Op de langere duur kunnen bepaalde organen hierdoor schade ondervinden. Problemen, die kunnen optreden zijn de effecten op ondermeer:

  • het hart (hart- en vaatziekten)
  • de maag (maagzweer)
  • de spieren (rugpijn)
  • het immuunsysteem (weerstandsverlaging: verhoging vatbaarheid voor infecties, vnl. door cortisol)

 
Psycho Neuro Endocrino Immunologie

De medisch wetenschappelijke tak waar de studie en behandeling van het endocriene i.c. hormonale stelsel onder valt is de endocrinologie (vaak een aparte afdeling in bv. ziekenhuis). Een nieuwe tak in de wetenschap is Psycho Neuro Endocrino Immunologie, die ontstaan is ten gevolge van het inzicht dat het centrale zenuwstelsel, het hormonale c.q. endocriene systeem en het immuunsysteem aan elkaar gelieerd zijn en geïntegreerd functioneren.

= =
Dit uittreksel is gebaseerd op het artikel "Hormonen Humeur Emotie" © 2007 - 2010 Sila. Het originele artikel vindt u hier.

Terug naar vorige pagina